Ślady osadnictwa- turystyka.
Region świętokrzyski u progu polskiej państwowości znalazł się w kręgu wpływów państwa gnieźnieńskiego. Ślady osadnictwa z wczesnego średniowiecza odnaleziono przede wszystkim wokół Świętego Krzyża. Między VIII a X w. powstał tu duży ośrodek kultu pogańskiego – jeden z czterech na obszarze województwa świętokrzyskiego. Wszystkie te założenia interpretowane są najczęściej jako pogańskie sanktuaria turystyki, utworzone prawdopodobnie w czasach przedchrześcijańskich lub podczas reakcji pogańskiej po śmierci Bolesława Chrobrego. Umiejscowiono je na dominujących wzniesieniach.
Turystyka na Górze Dobrzeszowskiej koło Łopuszna przetrwała do dzisiaj. Niektóre obeliski traktowane są jako obiekty turystyczne i astronomiczne. Sanktuarium na Górze Grodowej koło Tumlina jest najmniej czytelne, ale widoczne są jednak jeszcze zarysy wałów kamiennych. Z kolei na Świętym Krzyżu znajduje się nieukończony wał kamienny, ciągnący się na długości półtora kilometra i osiągający miejscami wysokość kilku metrów. Otacza święte miejsce, do którego prowadziła od wschodu monumentalna brama wejściowa.
Tags: Turystyka