Turystyka

Skansen w Tokarni

Od 1993 r., w drugą niedzielę czerwca, w skansenie w Tokarni odbywa się impreza pod nazwą Wytopki Ołowiu, która zaznajamia z dawnymi metodami hutnictwa rud metali nieżelaznych. Eksperymental­ny wytop ołowiu metodami staropolskimi w piecu wybudowanym według starych sztychów prowadzą naukowcy z Krako­wa. „Wytopki” przypominają czasy, gdy turystyka świętokrzyskiego słynęły z kruszcośledzenia, czyli poszukiwania i wydoby­cia rud kruszcowych – przede wszystkim ołowiu i miedzi, od XIV w. okolice Chę­cin, obfitujące w złoża rud miedzi i oło­wiu, stały się ważnym w kraju ośrodkiem górnictwa i hutnictwa metali kolorowych. W związku z wyczerpaniem się pod ko­niec XVI w. tutejszych zasobów rudonosych kopalnictwo rud miedzi przeniosło się do Niewachlowa, Miedzianej Góry oraz Kostomłotów k. Kielc.

Przez kilka stuleci wydobycie rud ołowiu koncentrowało się w trzech ośrodkach turystyki: wo­kół Chęcin, dziedzicznego mienia polskich królów, Kielc (własność biskupów krakow­skich) i w pobliżu Łagowa, należącego po­czątkowo do biskupów kujawskich.

Walory gór świętokrzyskich

Górnictwo i hutnictwo żelaza rozwijały się także w okolicy Końskich, gdzie jesz­cze do niedawna czynne były kopalnie, a przemysł odlewniczy do dziś dobrze funkcjonuje. Spośród wielu zachowanych obiektów zwraca tu uwagę Stara Kuź­nica, która jest typowym obiektem turystycznym z unikatowym zabytkiem techniki metalurgicznej – kuźnią z xix-wiecznym wyposażeniem. Poruszany wodą wielki młot naciskowy i miechy skrzynkowe są takie same, jak typowe urządzenia z XVIII, a nawet XVII w. Na miejscu dawnej wal­cowni i pudlingarni w Sielpi Wielkiej po­wstało Muzeum Staropolskiego Zagłę­bia Przemysłowego, powołane w 1934 r. jako pierwsze w Polsce muzeum techni­ki. Zgromadzono tu unikatowe maszyny i urządzenia: m.in. prawie 30 maszyn z połowy XVIII i początku XIX w. – tokar­ki, strugarki, wiertarki promieniowe, prasy oraz liczące 150 lat angielskie obrabiarki. Niezapomniane wrażenie robi największe w Europie napędzane wodą koło o średni­cy 8,5 m, od którego odchodzi podziemny kanał odpływowy. Jak więc widać walory turystyki są mocne i robią pokaz.

Od 2000 r. organizowany jest tam festyn Kuźnice Koneckie – przedsięwzięcie pro­mocyjne, którego celem jest wyekspono­wanie atrakcji regionu. Podczas festiwalu można zapoznać się z działalnością zakła­dów, wziąć udział w licznych spotkaniach artystycznych, imprezach rekreacyjnych, a nawet w spływie kajakowym.